
Pisortat immikkoortortaqarfiani kommunit iluarsartuunneqarnissaat pillugu isumaliutissiissummi kapitel 14-imi inissiat pillugit eqikkaanermi ilaatigut imatut allassimasoqarpoq:
"Namminersornerullutik Oqartussat inissianik aqutsinerat ataatsimut ingerlatsinermi iluaqutissartat siunissamullu samminerusumik pilersaarusiortoqarsinnaalernissaq anguniarlugit kommuninut nutaanut iluaqutaasumik nuunneqarsinnaavoq".
Kommunit iluarsartuunneqarnissaat pillugu ataatsimiititaliap oqartussaaffik tamaat sanaartornisanullu aningaasaliinissanik ilallugu kommuninut nutaanut tunniunneqarnissaat siunnersuutigaa. Taamaalilluni kommunit inissianik kikkunnilluunniit attartorneqarsinnaasunik tamanik kommuniniittunik piginnittunngussapput.
Aningaasanit iluanaarutit
Aningaasanit iluanaarutit pillugit ataatsimiititaliap siunnersuutigaa, aningaasartuutivinnut naleqquttunik inissianut akiliisoqartarnissaanut suliniuteqartoqassasoq, aningaasanit iluanaarutissat amerlineqarnerisigut tamanna pisinnaavoq. Tamatuma kingunerisaanik nutarterinissanut kinguaattoornerit anguneqarsinnaapput, soorluttaaq inuiaqatigiinni innuttaasut pigissaarnerusut namminerisaminnik inissiaatitaanissaannut tamanna kaammattuutaassasoq.
Kangia-Kitaata kommuniani inissiat kikkunnilluunniit attartorneqarsinnaasut imatut agguataagaapput:
|
Kangia-Kitaata kommuniani inissiat agguataarneqarnerat |
|||
|
Sumiiffik |
Kommunimit pigineqartut |
Nam. Oqartussanit pigineqartut |
Katillugit |
|
|
|
|
|
|
Paamiut |
134 |
560 |
694 |
|
Nuuk |
1.380 |
2.341 |
3.721 |
|
Tasiilaq |
308 |
86 |
394 |
|
Ittoqqortoormiit |
60 |
21 |
81 |
|
Katillugit |
1.882 |
3.008 |
4.890 |
Iserit A/S-ip, Nuup Kommuneanit pigineqartup, Nuummi inissiat 1380-it kommunimit pigineqartut aquppai, A/S Inissiaatileqatifigiiffik INI-p Namminersornerullutik Oqartussat inissiaataat aquppai. Paamiut, Tasiilap aamma Ittoqqortoormiit siusinnerusukkut inissiaatitik INI-mit aqutsinnikuuaat.
Inissiat aqunneqarnerisa kommunimut ataatsimoortinneqarneratigut iluaqutissartai
Nuup Kommuneata namminerisaminik inissiaatileqatigiiffimmigut, Iserit A/S, inissianik aqutsineranit misilittakkat tunngavigineqartut:
Assersuutigalugu Nuup Kommuneata inissiat Nuummiittut Namminersornerullutillu Oqartussanit pigineqartut tiguppagit iluaqutaasut qulaani taaneqartut inissiat ilaanni tamakkunani attartortunut aamma iluaqutaasinnaapput, aammalu annertuunik ingerlatsinerni iluaqutissat iluaqutigalugit attartornermi ataatsimi inissiamut akiliutinut allaffissornermi akissarsiat ikilisinneqarsinnaapput – kommunip inissiaataanik attartortunut aningaasatigut iluaqutissaq.
Tamatuma saniatigut kommunip inissiaataanik attartortut inissialiortitsinernut/pitsanngorsaanernut kommune ukiumut aningaasanik amerlasuunik immikkoortitsisarnissaa misigisassavaat. Assersuutigalugu igaffiit uffarfiillu inissiani attartukkani amerlanerusuni ikkussuunneqarsimapput. Tamakkununnga aningaasartuutit inissianik attartortut ineqarnermut akiliutaannik amerliliinngikkaluarni kommunimit akilerneqartarput.
Nutarterinissanut kinguaattoornerit imatut anguneqarsinnaapput inissianik ingerlatsinernut aserfallatsaaliuinissanullu aningaasartuutit attartornernillu isertitat ataavartumik oqimaaqatigiilerniassammata.
Iserit A/S naatsorsuusiorsimavoq (ilaatigut nalunaarutaasinnaasutut amerlanernik periarfissat), taakkunanilu assersuutigalugu aningaasanit iluanaarutit 2,22%-inik amerligaanni nutarterinissanut kinguaattoorutit ukiut 20-t ingerlaneranni anguneqarsinnaapput. Ukiut 20-t sivisugineqarsinnaapput, kisianni tamanna – assassornermik suliaqartut amerlassusaat aamma sanaartukkanik amerlisoorpallaarnissat pinngitsoortinnissaat eqqarsaatigalugit (taamaalillunilu sanaartukkat akisunerulerlutik) – piviusorsiorpalaarnavianngilaq. Aallartinnissaq kisimi aalajangiisuussaaq.
Illuutilimmut aningaasanit iluanaarutit maannakkut ukiumut 1,5%-iniippoq, taannalu 50%-inik agguaqatigiissillugu 2,25%-nngorlugu qaffakkaanni ineqarnermut akiliutit 15%-it missaanni amerlissapput, tassami aningaasanit iluanaarutit ineqarnermut akiliutit pingajorarterutaasa missaanniimmat, taamaattumik nalimmassaanissaq ineqarnermut akiliutinut tapiissutinik pitsanngorsaanermik ilaqartinneqartariaqarpoq.
Ineqarnermut akiliutinut tapiissutit pitsanngorsarneqarnissaat aamma kommunit iluarsartuunneqarnissaannut ataatsimiititaliamit siunnersuutigineqarpoq, taassumalu tamanna pillugu isumaliutissiissutaani siunnersuutigineqarpoq "ungasinnerusoq eqqarsaatigalugu ineqarnermut akiliutit nalimmassarneqartarnissaat atorunnaassaaq aammalu ineqarnermut tapiissutinit taarserneqassalluni, taakkulu pisortat inissiaataannik kikkunnilluunniit attartorneqarsinnaasunik akiliuteqartarnerit allanngortinneqarnerannut naleqqussarneqassapput".
Taamaalilluni suliniuteqarnikkut nutarterinissanut kinguaattoornerit anguneqarsinnaanngussapput (aningaasanit iluanaarutinik nalimmassaanikkut), tamannalu aamma allamik iluaqutaasumik sunniuteqassaaq: Attartortut amerlanerit namminerisaminnik inissianik pisinissaannut kaammattussallugit, taamaalilluni inuit inissianik kikkunnilluunniit attartorneqarsinnaasunik pisariaqartitsillutik utaqqisut allattorsimaffianniittut initaarnissaannut periarfissillugit. Taamaattumik kinguaattoornerit kommunini inissianik tamanik ataatsimut ingerlatsinernut akornutaasariaqanngillat, inissiat tamakku kommunimit nammineq inissiaatileqatigiiffigisaq aqqutigalugu aqunneqarput/pigineqarput.
Nutarterinissat siuarsarneqarnissaannut kommunit taarsigassarsisinnaanissaat pillugu inatsisitigut ammassisoqarnissaa kommunit iluarsartuunneqarnissaannut ataatsimiititaliap siunnersuutigaa. Tamatuma saniatigut aningaasanit iluanaarutit taarsigassarsiat akilersorneqarnissaattut naatsorsuutigineqartunut naleqqussarneqarnissaat siunnersuutigineqarpoq, tamatuma kingunerisaanik.